24. Podtrzymywanie przynależności - wywoływanie strachu

Były wyznawca Kościoła Zjednoczeniowego określił swój stan w trakcie odchodzenia z grupy nastepująco: "Miałem (...) różne lęki, ciężkie myśli, że teraz diabeł może mnie zniszczyć"[87]. Inna ex-członkini organizacji Moona, nawet po jej opuszczeniu nie przestała się bać: "Doszło do tego, że spałam przy zapalonym świetle, włączonym radiu i otwartych drzwiach. Nie wychodziłam z akademika, wydawało mi się, że są wszędzie. Bałam się, że jestem schizofreniczką (...) Pozostał we mnie lęk. Poznając kogoś zwracam uwagę na jego dłonie. Czy przypadkiem na palcu nie zobaczę charakterystycznej obrączki w kształcie sygnetu, symbolizującej bramy raju. Obrączki, które dostawali sekciarze po zaślubieniu. Poza tym mam zdjęcie Moona i jego żony, które boję się wyrzucić. To taki irracjonalny strach przed zemstą. Dlatego trzymam je głęboko schowane"[88].

Kiedy Steven Hassan (już jako asystent reprezentanta narodowego Kościoła Zjednoczeniowego w USA) odkrył kilka rażących sprzeczności w wykładzie poświęconym "Historii Odnowy Duchowej" i zaczął zadawać niewygodne pytania, natychmiast pod pewnym pretekstem został przeniesiony do innego miasta. Wspomina: "(...) wystarczyło, aby inni liderzy ruchu nastraszyli mnie opowieściami o odprogramowaniu, żeby rozwiać wątpliwości. Uwierzyłem, że idzie tu o moje duchowe zbawienie. Wielokrotnie wysłuchiwałem makabrycznych historii o tym, jak wygląda odprogramowanie. Wierzyłem, że członkowie grupy są brutalnie porywani, bici, torturowani przez deprogramistów - elitarną armię szatana, powołaną do tego, by złamać wyznawców i zniszczyć ich wiarę w Boga. Kilku ludzi przysłano do różnych ośrodków Kościoła Zjednoczeniowego, żeby opowiadali o swoich doświadczeniach z odprogramowaniem. Wpajano w nas strach przed światem zewnętrznym, a szczególnie przed rodzicami. Nie dostrzegłem tego, że w każdej kolejnej opowieści o odprogramowaniu było coraz więcej przesady"[89].